2. Deventer is overal<\/strong><\/p>\n Door een gelukkig toeval heb ik inmiddels zeven boeken geschreven die zich grotendeels afspelen in Deventer. Mijn Haagse kleuterschoolvriendje Nico Joosting Bunk verhuisde halverwege de jaren zestig naar de aloude Hanzestad, omdat zijn vader daar een fabriek voor grafische speelgoed ging bouwen. De firma heette Selecta en mijn vader heeft er nog als vertegenwoordiger voor gewerkt. Als knaapje heb ik ooit in die fabriek gewerkt. Tijdens \u00e9\u00e9n van de vele logeerpartijen die onze jarenlange vriendschap hebben gekleurd. 3. Altijd Feest!<\/strong><\/p>\n In het \u2018Deventer 1250-jaar\u2019-lied, dat een belangrijke rol in het boek speelt, treffen we de volgende strofe aan:<\/p>\n Verzonken in Salland Ik schreef al eerder in \u00e9\u00e9n van deze keuringsrapporten: Deventer is overal. 4. De geschiedenis<\/strong><\/p>\n Het Deventer in \u2018Feest!\u2019 viert zijn 1250-jarig bestaan. Zo\u2019n verjaardag is een dankbare aanleiding voor een stad om zichzelf in het zonnetje te zetten. In het geval van Deventer betekent dat extra festiviteiten op de toch zo gevulde jaarkalender. Het heden wordt vermeerderd met het verleden, dat gebeurt natuurlijk altijd wel een beetje, maar in zo\u2019n jubileumjaar wordt geen kans onbenut gelaten om de roemruchte geschiedenis te vieren. 5. Lopen<\/strong><\/p>\n De slager loopt zijn verkoopargumenten nog eens na: Om te beginnen is \u2018Feest!\u2019 een tragikomisch boek. Behalve de gebruikelijke spanning, sensatie en huiver, valt er behoorlijk wat te lachen. Niets is leuker dan genieten van het menselijke geklungel. 6. Vreemde types<\/strong><\/p>\n Ik hou ervan mijn boeken te stofferen met bijzondere types. Nu is elk mens bijzonder, wanneer je hem of haar de gelegenheid geeft dat te zijn. Alle delen van \u2018De Zeven Deventer Moordzaken\u2019 kunnen zelfstandig gelezen worden, ook de vaste hoofdrolspelers krijgen telkens weer een terloopse introductie. 7. Tempo<\/span><\/strong><\/p>\n De Maand Van Het Spannende Boek is begonnen, de schappen worden afgespeurd naar de juiste vakantielectuur, dus wil ik hier graag wijzen op bepaalde (in mijn ogen) aantrekkelijke aspecten mijn nieuwe boek. (oftewel: waarom mijn nieuwe boek \u2018Feest!\u2019 gelezen moet worden) 1. Tragikomedie Feest! is een tragikomische thriller. Tomas Ross zei ooit tegen mij: Ik ben tegen humor in thrillers, maar bij jou kan het. Ik zou niet weten hoe ik het zonder zou moeten doen. Natuurlijk, de aanleiding van menige thriller (moord, ernstige poging daartoe of […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1480,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1476"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1476"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1498,"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1476\/revisions\/1498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1480"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/www.marcelverreck.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_0057-e1557214781356.jpg\")
<\/a>
\nFeest! is een tragikomische thriller. Tomas Ross zei ooit tegen mij: Ik ben tegen humor in thrillers, maar bij jou kan het.<\/em> Ik zou niet weten hoe ik het zonder zou moeten doen. Natuurlijk, de aanleiding van menige thriller (moord, ernstige poging daartoe of verdwijning) is doodserieus, maar wat zich vervolgens aan geharrewar en ontknoping ontrolt is doorgaans van een duizelingwekkende sukkeligheid. Niets is leuker dan dit foutenfestival vorm te geven, waarbij de menselijke lulligheid in volle glorie schittert. De speurhelden hebben hun eigenaardigheden, ook in de onderlinge communicatie, maar ze zijn scherp van zicht, zodat de tragikomedie van het leven hen niet ontgaat.
\nDit ziet rechercheur Patrick op een zeker moment tijdens zijn recherchewerkzaamheden:
\nMevrouw Vreeswijk staat gebukt naar de zijkant van de boot te kijken. Ze heeft de laatste jaren blijkbaar geen tijd gehad om een iets grotere korte broek te kopen.<\/em>
\nEenzelfde blik heeft zijn zoon Bennie als hij in het beginhoofdstuk terugdenkt aan zijn bezoek aan Amsterdam:
\nHij slenterde over het Museumplein. Langs de opeenhoping van mensen voor het Rijksmuseum, die zich lieten vereeuwigen bij een aantal manshoge letters.
\nI Amsterdam.
\nJe had zelden zo\u2019n lelijk ding gezien.
\nMaar het hielp de toeristen blijkbaar om duidelijk te maken waar ze geweest waren.
\nHij zag hoe een Aziatisch meisje een zwiep kreeg met een selfie-stick van een continentgenoot. Haar brilletje viel op de stoep en belandde onder de voeten van een voorbij marcherende Duitser. Die mof had het niet eens in de gaten. Met zijn Schalke 04-shirt om zijn vette pens. Hij stampte vrolijk door.
\nHet meisje raapte de resten van haar brilletje op.
\nHaar mond stond open.<\/em>
\nMet andere woorden, het is niet mis wat er in \u2018Feest!\u2019 gebeurt, maar ook zeker niet allemaal bloedserieus.<\/p>\n
\nZo leerde ik Deventer kennen. Die kennis heeft zich verdiept, toen ik voor Nico – inmiddels uitgever geworden – de door Almar Otten gestarte serie \u2018De Zeven Deventer Moordzaken\u2019 overnam.
\nTrouwens, het geld dat ik in de Selecta-fabriek verdiende, werd de volgende dag met Nico stukgeslagen op de Deventer kermis, die jaren later in dit \u2018Feest!\u2019-boek zo\u2019n prangende rol speelt:
\nZe gaan langs de schouwburg de stad in. De geluiden waaien aan door de Keizerstraat. Boven de huizen zwiepen de attracties op de Brink.
\nDaar loopt-ie, Bennie Warnas, naast een Noorse prinses. Bij elke stap vindt hij haar leuker. Ze lacht en raakt hem aan. Hij hoopt dat veel bekenden hen zullen zien.
\nIn de rupsbaan zitten ze dicht tegen elkaar aan.
\nZij gilt zoals het hoort in de octopus met de zwevende bakjes en laat zijn hand niet meer los. Hij schiet een klein pluche beertje voor haar. Dat hangt ze aan haar rugzak.
\nSamen stijgen ze op langs de zeventig meter hoge zuil. Ze zijn zelfs hoger dan de Lebu\u00efnustoren. Het uitzicht op Deventer en de rivier is adembenemend.<\/em>
\nDeventer is een ideale stad om een thriller in te situeren. Geschiedenis te over, fraaie stadskern, de schitterende IJssel, oude industrie, landgoederen in het buitengebied, maar ook sociale tegenstellingen en culturele verschillen. Niet een anonieme grote stad, maar de provinciestad, waar men elkaar denkt te kennen en de eigentijdse problemen een wat overzichtelijker vorm lijken te hebben aangenomen. Een heerlijk uitgangspunt. Zo zocht Baantjer in het wilde Amsterdam toch naar het dorpse en zo schuimde Pim Hofdorp in zijn overigens tamelijk langdradige topografische Haagse romans buurt na buurt af. Een meer literair voorbeeld is Henning Mankell, die zijn zwaarmoedige inspecteur Wallander liet rondlopen in het Zuid-Zweedse havenplaatsje Ystad.
\nOok voor mijn Deventerse geschiedenissen geldt dat de herkenning van locaties en gebeurtenissen mooi meegenomen is, maar dat ik in feite het fysieke en geestelijke decor gebruik voor universele verhalen. Wat in Deventer gebeurt, kan in principe overal gebeuren. Maar d\u00e1t het in Deventer gebeurt, zegt meer dan genoeg!<\/p>\n
\nBastion van de geest
\nVan stokvis tot Hanze
\nNu elk weekend feest<\/em><\/p>\n
\nAfgelopen zaterdag vierden we Koningsdag. Ooit was dat een jaarlijks hoogtepunt in een hardwerkende samenleving, nu hooguit een opmaat tot een festivol zomerseizoen met nauwelijks feestloze momenten. We leven immers in een land, waar je op de hogeschool \u2018vrije tijdskunde\u2019 kan studeren.
\nDe titel van mijn verhaal is ook een van de belangrijke thema\u2019s ervan. Ooit proclameerde Remco Campert \u2018Alle Dagen Feest!\u2019, welvaart en secularisering hebben ons nader dan ooit tot dit punt gebracht. De feestzucht wordt mede opgewekt door de alomtegenwoordige toeristenindustrie: het vieren van het leven is een verdienmodel. Want ja, in de hemel is geen bier en daarom verkopen wij het hier.
\nLeonard Ilja Pfeiffer heeft in zijn monumentale roman \u2018Grand Hotel Europa\u2019 ons continent met scherpe weemoed gediagnostiseerd als de pooier van zijn eigen geschiedenis. Onze historische bouwwerken, behangen met cultureel erfgoed, dienen als bordelen voor de massaal toestromende nieuwe rijken uit China, India en Noord- en Zuid-Amerika. Veneti\u00eb, waar ik mij afgelopen zomer nog net door de straten kon wurmen, schijnt binnenkort voorzien te worden van tourniquets.
\nOok in Deventer klinkt in mijn boek gemor over het niet aflatende feestprogramma. Ton de Bruin, historische alweter en eigenaar van antiquariaat \u2018Schimmelpenninck\u2019 analyseert deze permanente drukte als volgt:
\nWaren het vroeger vijandelijke vandalen, Vikingen, Fransen, Kozakken, Duitsers, tegenwoordig zijn het onze eigen mensen, gestuurd door dubieus grootkapitaal, dat er op uit is om de aarde als een tube tandpasta tot het laatste kloddertje uit te knijpen.<\/em>
\nMaar al die samenscholingen maken de stad ook kwetsbaar, afijn, meer ga ik daar nu niet over zeggen. Behalve misschien, dat de (financi\u00eble) belangen van de feestindustrie zulke vormen hebben aangenomen, dat de neiging bestaat \u2018bepaalde incidenten\u2019 te bagatelliseren. The show must go on!
\nDat geldt in ieder geval, naar ik hoop, voor het door mij voor jullie georganiseerde lees-Feest!<\/p>\n
\nTon de Bruin, de historische onderlegde antiquaar in \u2018Feest!\u2019, weet hoe verleidelijk het is om met het verleden aan de haal kan gaan: Het verwarrende heden met al zijn duistere perikelen vernevelt, de overzichtelijkheid van het betere geschiedenisverhaal dient zich aan.<\/em>
\nZelf vertelt hij in zijn boekenbastion niet zonder enthousiasme maar met enige distantie over personen en gebeurtenissen uit de rijke geschiedenis van de stad. In zijn verhalen komen types als Descartes, Multatuli en de uitvinders van het leesplankje voorbij. Hij vindt een gewillig oor bij het mysterieuze schoolmeisje, dat een werkstuk over de literaire geschiedenis van de stad moet schrijven.
\nOp een zeker moment merkt hij op: Ken u geschiedenis, wie dat niet doet, is ten dode opgeschreven.<\/em> Een in dit boek veelzeggende uitspraak, waarover ik hier verder niet zal uitweiden.
\n\u2018Feest!\u2019 gaat met al zijn tragikomische verwikkelingen dus ook over de rol van de geschiedenis in deze tijden. De ietwat ijdele waarnemend burgemeester wordt bij een evenement geacht een rede uit te spreken, die een bevlogen speechschrijver voor hem heeft gebakken:
\nKeurig lepelt hij de fraaie formuleringen over \u2018gemeenschapszin\u2019, \u2018het grote nieuwe narratief\u2019, \u2018het herdefini\u00ebren van de maatschappelijke codes\u2019 en \u2018het leerzame perspectief van de loop der geschiedenis\u2019 op.
\nJe hoort aan alles dat hij er zelf niets van begrijpt en daardoor mist zijn betoog alle zeggingskracht.<\/em>
\nEssenti\u00eble vraag is dikwijls: Wat is eigen en wat is vreemd? Populistische partijen winnen er hun verkiezingen mee. Het antwoord ligt vaak besloten in de vraag: waar komen wij vandaan? De geschiedenis moet dat antwoord geven. D\u00e9 geschiedenis? Niets is zo makkelijk te manipuleren en creatief te interpreteren als historische gebeurtenissen. Je zou zeggen, de overleveringen bieden een wankel houvast, maar waar moeten we ons anders aan vasthouden? De geschiedenis is een bonte kluwen verhaaldraden, waaruit je naar believen een kleur kan trekken. Op veel niveaus dient \u2018de geschiedenis\u2019 als legitimatie voor opvattingen en daden.
\nEn we weten dat dat flink uit de hand kan lopen.<\/p>\n
\nWat zich in dit verhaal in de eeuwige plek Deventer afspeelt, spiegelt zich aan de rest van de (door welvaart geteisterde) wereld: grote groepen nieuwsgierigen komen zich lucratief vergapen aan de bekoorlijkheden van de geschiedenis. Hiermee gepaard gaat een koortsachtige feeststemming, die in deze thriller bijna de onvermijdelijke narigheden weet te overstemmen.
\nHet laatste hoofdstuk van het boek heet \u2018De loop der geschiedenis\u2019 en hiermee verraad ik niets behalve dat we in het verhaal dan aangeland zijn bij een daadwerkelijke renpartij, de jaarlijkse \u2018IJsselloop\u2019.
\nWederom een evenement, veel mensen op de been (de een wat sneller dan de andere) in het monumentale Deventer decor van bruggen, rivier en stadskades.
\nRechercheur Charlotte Groot Kormelink en inspecteur Martin Taal, de helft van het vaste speurderskwartet in \u2018De Zeven Deventer Moordzaken\u2019, trainen een boek lang voor deze prestatieloop. Gelukkig maar, want ze moeten flink aan de bak.
\nHet boek heeft een verloop van ruim een jaar, en zo wordt er heel wat afgerend, met name achter de feiten aan. Zo hoort het ook in een speurdersroman, maar al dat geloop is natuurlijk ook symptomatisch voor deze tijden.
\nCompetitie, individuele prestatiedrang, maar ook geestelijke verdieping door uitputting en overwinning, wie heeft het er niet over?
\nZelf liep ik, een groot aantal jaren en kilo\u2019s geleden, de halve Marathon van Amsterdam. Zie mijn beeltenis uit die tijd, de bewijshoudende hardloopfoto kon ik even niet vinden:
\n<\/a>
\nOver mijn eindtijd van 1 uur en 47 minuten wil ik nog wel eens bescheiden opscheppen, maar ik ben me ervan bewust dat toplopers maar een klein beetje tijd meer nodig hebben om de hele afstand af te leggen.
\nDesalniettemin is er nog nooit iemand geweest die de race tegen de tijd in zijn voordeel beslecht heeft. In \u2018Feest!\u2019 doen \u2018mijn\u2019 politiemensen op het door mij met satanisch genoegen uitgestippelde parcours in ieder geval hun uiterste best.
\nMaar je weet dat elke overwinning \u2018tijdelijk\u2019 is.<\/p>\n
\nHet is wel mijn – meer dan – stille hoop dat de lezer zoveel interesse krijgt in mijn vaste speurdersviertal, dat ook de andere delen gelezen moeten worden.
\nZo heb ik mij, na eerste lezing van zijn werk, ook een weg gegeten door het oeuvre van Henning Mankell, de schepper van inspecteur Wallander en zijn melancholische moordavonturen. Hij maakte mij als \u2018literair geori\u00ebnteerde\u2019 (afgestudeerd op Willem Brakman!) enthousiast voor het genre: ik ontdekte dat spanning en diepgang geen natuurlijke vijanden zijn.
\nSteeds meer moderne literaire succesromans bedienen zich van elementen uit het \u2018spannende\u2019 genre. De hedendaagse verhalenconsument weet zich immers in boeken, films en televisieseries omringd door spanningsbogen, cliffhangers, gruwel en horror.
\nDe genres lopen door elkaar, mijn detectiveverhalen pogen niet alleen iets te zeggen over de tijdgeest, maar ook over de verticaliteit van de personages.
\nIk heb ze zeven boeken lang zien groeien: inspecteur Martin Taal en zijn oudste adjudant Patrick Warnas. Door de crises in hun levens (scheiding, alcoholisme, geboorte van kinderen, bekommernis om de ouders), waar ik ze mee opgezadeld heb, leerde ik ze beter kennen.
\nHet eeuwig ongemakkelijke pas de deux van de andere twee, de \u2018jonkies\u2019 Charlotte en Teun, heeft hun persoonlijke ontwikkeling niet in de weg gestaan. Die was natuurlijk ook onvermijdelijk, want de \u2018oersc\u00e8ne\u2019 van hun gecompliceerde verhouding komt in ieder deel voorbij.
\nZo ook in \u2018Feest!\u2019 wanneer Charlotte hardlopen en mijmeren combineert:
\nZe loopt nu recht op Deventer af, de rivier stroomt diep beneden haar, iets verderop steekt het pontje over. Ze denkt aan die dag met Teun, al weer zo lang geleden. Die heerlijke fietsdag waarop ze niets tegen elkaar zeiden en het toch zo vertrouwd voelde. En hoe ze aan het einde opgetild werden door de IJssel, stad in het vizier, samen leunend tegen de reling. Geen van twee\u00ebn durfden ze te doen wat ze eigenlijk wilden.<\/em>
\nBehalve nieuwe smakelijke figuren, treffen we in \u2018Feest!\u2019 ook de botte zakenman Bernard Kolfschooten, de autocratische cultuurpaus Brutus Richter en natuurlijk Martin Taals journalistieke opponent Boris van de Kerkhof aan: oude bekenden, maar niet minder vreemde types!<\/p>\n
\nEen \u2018lopend\u2019 motief in \u2018Feest!\u2019 is de voorbereiding van rechercheurs Martin en Charlotte op hun deelname aan de IJsselloop. Hun gezwoeg krijgt een pendant in het verhaalverloop. De problemen die zij gedurende het feestjaar op hun bordje krijgen, zijn minstens zo weerbarstig als hun atletische strijd tegen zwaartekracht en uitputting.
\nAangezien het verhaal zich over een langere periode uitstrekt, heb ik extra mijn best gedaan om, ondanks de geringe voortgang in het politieonderzoek, de vaart er in te houden. Ik hou van veel sc\u00e8newisselingen, waarbij ik graag een aanzienlijk aantal personages en locaties inzet. De lol is daarbij telkens vlak voor een ontknopinkje op te houden. Om vervolgens met satanisch genoegen een andere verhaalstreng op te pakken.
\nDan zijn er de actiesc\u00e8nes (achtervolgen blijft lekker, zeker als je toch al met rennen bezig bent), waarbij het decor en de bijzonderheden daarvan altijd een beslissende rol spelen. De oude stad van Deventer leent zich met zijn historische obstakels en verdwijnpunten prima voor dit soort taferelen. De herkenbare geografie vergroot de betrokkenheid.
\nVeel thrillers zijn topzwaar van redeneringen en speculaties van de speurders. Als dan, wie weet, misschien, kan hij dat, dan is het zo gegaan, want dan, of niet, enzovoort.<\/em> Natuurlijk valt er aan dit soort afwegingen niet helemaal te ontkomen, maar ik gebruik daar liever dialogen voor. Die geven ook ruimte tot zijsporen en afleidende relativeringen, op het eerste gezicht niet ter zake doende grappen en achteloze opmerkingen, die later\u2026.
\nJa, ja, het gaat er om de verwarring zo groot mogelijk te maken.
\nWaar ik in ieder geval met die veelvormigheid naar streef, afgezien van behoud van tempo, is dat elk hoofdstuk, hoe argeloos of onschuldig ogend, je een stapje verder brengt. Op het juiste spoor, maar evenzogoed op een dwaalspoor. Want de misleidende aanwijzingen zijn in zo\u2019n boek minstens zo belangrijk als het \u2018juiste\u2019 traject. Hoe gek het ook klinkt, het zijn de omwegen die het tempo van het verhaal opschroeven.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n